 |
|
De avonden (deel 1)
Matena, Dick
De Bezige Bij 2003. ISBN 90-234-1056-4. |
|
|
Over de verstripping van De avonden is al veel geschreven. Opmerkelijk daarbij is dat het literaire circuit jubelend reageert, terwijl de stripwereld enige scepsis tentoonspreidt. 'Onleebaar', noemen sommigen de strip. Maar was dat juist niet de kracht van Reves roman?
De avonden is het beroemde debuut van Gerard Reve en stamt uit 1947. Het boek is klassiek geworden als de aangrijpende beschrijving van de saaiheid die het naoorlogse Nederland teisterde.
Het vertelt het verhaal van Frits van Egters die zich vlak na de Tweede Wereldoorlog een houding probeert te geven tegenover ouders en vrienden.
Toen enkele jaren geleden bekend werd dat tekenaar Dick Matena zich ging storten op een stripversie van De avonden, vroegen velen zich af of die 'saaie' roman zich daar wel voor leende. Een moeilijk boek is het, want ogenschijnlijk gebeurt er weinig in. Maar als zo'n ingetogen verhaal werkt in romanvorm, waarom dan ook niet als strip?
Al meteen bij voorpublicatie van De avonden. Het beeldverhaal, in de PS-katern van Het Parool, klonken enthousiaste geluiden. Matena had zich een gedetailleerde stijl van gewassen inkt aangemeten, waardoor de plaatjes lijken op vergeelde foto's uit een op zolder gevonden sigarenkistje. De getekende stadsgezichten van Amsterdam zijn doordrenkt met de grauwheid van de naoorlogse hoofstad. Toch zijn de grafische hoogtepunten van dit eerste deel de beklemmende dromen van Frits van Egters. Als lezer neem je deze macabere nachtmerries mee naar bed.
Een veelgehoord kritiekpunt over de verstripte Avonden is de overdaad aan tekst. Matena heeft met uitgever De Bezige Bij de afspraak gemaakt dat hij álle tekst uit de roman in zijn strip verwerkt. Logisch, want anders kan de uitgever het niet aanbieden als een officiële herdruk van De avonden.
Voor Matena schept deze afspraak beperkingen, maar in hoeverre lijdt het eindresultaat daaronder? Nauwelijks. Natuurlijk bieden de beelden en tekstkaders doublures, maar tegelijkertijd heeft Matena het geheel feilloos geregisseerd, waardoor tekst en beeld harmonieus samengaan. Het verhaal is uitgebalanceerd verteld, en van werkelijke doublures is alleen sprake als Reve ze in zijn tekst heeft gestopt.
Door de verfijnde regie en het nostalgische tekenwerk komt De avonden grandioos uit de verf. Het is een tour de force geweest, die evengoed had kunnen mislukken. Matena is daarentegen met vlag en wimpel geslaagd voor dit eerste deel. Of hij het niveau vier albums lang volhoudt, moet de nabije toekomst uitwijzen. Voor dit project kreeg de al decennia in Vlaanderen wonende Matena inmiddels de Bronzen Adhemar toegekend, de Belgische staatsprijs voor strips.
Jeroen Mirck
|
TERUG
NAAR HET RECENSIE OVERZICHT |
|
 |
 |
 |
|
|
